مگر نه آن‌كه وجود حيات و تمام بركات و آثار آن از رحمت‌ها و موهبت‌هاى الهى است بر موجودات ، و گفته‌اند : كلُّ موجودٍ مرحومٌ « 1 » مگر موجودى ممكن الوجود ، امكان دارد كه از خود ، به نفسه ، چيزى داشته باشد يا موجودى مثل خود ممكن الوجود به او چيزى داده باشد ؟ در اين صورت رحمت رحمانيه است كه جهان‌شمول است . مگر خداوند كه ربّ العالمين است و تربيت او جهان شمول است تربيتش جلوهء رحمت نيست ؟ مگر رحمت و تربيت بدون عنايت و الطاف جهان شمول مىشود . پس آنچه و آن كس كه مورد عنايات و الطاف و محبت‌هاى الهى است چرا مورد محبّت ما نباشد ؟ و اگر نباشد اين نقصى نيست براى ما ؟ و كوتاه‌بينى و كوتاه‌نظرى نيست ؟ هان ! من پير شدم و نتوانستم اين نقيصه و ساير نقيصه‌هاى بىشمار را از خود بزدايم . تو جوانى و به رحمت و ملكوت حق نزديكترى ، سعى كن اين نقيصه را از خود بزدايى . خداوند تبارك تو را و همه را و ما را توفيق آن دهد كه اين حجاب را برداريم و آنچه مقتضاى فطرت اللَّه است بيابيم . در سابق ، از اين مقوله شمّه‌اى گفتم ، اكنون اشارتى به آن مىرود كه كمك به رفع اين حجاب مىكند . ما به فطرت الهى ، عشق به كمال مطلق داريم و از اين عشق ، عشق به مطلق كمال كه آثار كمال مطلق است خواهى نخواهى داريم ، و لازمهء اين فطرت ، گريز از نقص مطلق كه لازمه‌اش گريز از مطلق نقص است نيز داريم . پس ما خود هر چند ندانيم و نفهميم عاشق حق تعالى كه كمال مطلق است و عاشق آثار او كه جلوهء كمال مطلق است مىباشيم ، و با هر كس و هر چه دشمنى داريم و از هر

--> ( 1 ) - « هر موجودى مشمول رحمت خداوند است » . ( فصوص الحكم ، ج 1 ، ص 178 ، فص‌ّزكرياويّه )